2020/02/06
Investment and Trade

IOU là gì? Thật tệ khi nó được dùng phổ biến trong ngân hàng hay Ripple mà bạn không hề biết về rủi ro của nó!

Bạn có biết ý nghĩa của IOU không?

Sẽ sẽ tốt hơn nếu bạn biết đến nó vì IOU là một thuật ngữ được sử dụng trong các ngân hàng.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu chi tiết về ý nghĩa của IOU, cũng như ưu điểm và nhược điểm của nó.

Ý nghĩa của IOU là gì?

IOU là giấy chứng minh vay mượn không chính thức do người nợ cấp cho chủ nợ.

Tên gọi IOU xuất phát từ cách phát âm tiếng Anh “I owe you (tôi đang nợ bạn)”. Bản thân IOU là một chứng cứ đảm bảo cho số tiền đã vay chứ không hề có giá trị tiền bạc.

Ví dụ, nếu bạn A gửi 2 triệu đồng vào tài khoản ngân hàng của mình, số dư sẽ được hiển thị là “2 triệu đồng”, và số tiền 2 triệu đồng đó được lưu giữ trong ngân khố của ngân hàng.

“2 triệu đồng” được hiển thị trong sổ ngân hàng không phải là số tiền 2 triệu đồng thực tế, mà là một giấy chứng minh vay mượn (= IOU) đảm bảo quyền rút 2 triệu đồng bất cứ lúc nào.

Trong trường hợp này, người nợ là ngân hàng và chủ nợ là bạn A. (Theo cách nghĩ này, tiền gửi ngân hàng tương đương với việc cho ngân hàng vay)

Cũng có nhiều tổ chức phát hành IOU, và người hay công ty thực hiện phát hành IOU hoặc đổi tiền IOU được gọi là “Gateway”. IOU có thể được trao đổi giữa các cá nhân với nhau, và bất kỳ ai có IOU đều có thể nhận tiền từ Gateway.

Ví dụ ứng dụng IOU trong tiền ảo

Ripple(XRP)

Ripple (XRP) là một loại tiền ảo do Ripple phát hành, nhằm mục đích xây dựng một phương thức thanh toán trực tuyến mới, mang các đặc trưng như là một loại tiền kết nối, có tốc độ thanh toán nhanh và rẻ.

Đồng tiền kết nối là một loại tiền làm trung gian ở giữa để giảm bớt những rắc rối khi trao đổi hai loại tiền tệ.

Ví dụ, một ngân hàng nào đó xử lý 10 loại tiền khác nhau từ A đến H. Để có thể đổi tiền cho tất cả các loại tiền, buộc phải đáp ứng được việc trao đổi tiền tệ trong tổng số 45 cách như là A với B, A với C…F với H Tuy nhiên, nếu đặt Ripple ở giữa, chỉ cần đáp ứng trong tổng số 10 cách là A với Rippl, B với Ripple…H với Ripple mà thôi! Tính hữu dụng này sẽ tăng lên khi số lượng tiền tệ được xử lý tăng lên. (Thông thường các ngân hàng hỗ trợ khoảng 30 loại tiền tệ).

Hệ thống của Ripple không tự trao đổi XRP, mà sẽ thực hiện thanh toán bằng cách viết lại số dư thông qua IOU. Trước đó phải nói rằng, Ripple không sử dụng công nghệ Blockchain.

Ví dụ, A muốn gửi 10XRP cho B. Vào thời điểm đó, thay vì gửi trực tiếp 10XRP đến ví của B, IOU có nội dung “A chuyển 10XRP đến B” sẽ được tạo bởi Gateway. Dựa trên IOU đó, Ripple sẽ trừ từ số dư của A 10XRP và cộng vào số dư của B thêm 10XRP (IOU sau đó sẽ bị hủy).

Bằng cách sử dụng IOU theo giống như vậy, không cần phải lưu Transaction vào trong Blockchain từng lần từng lần một, nhờ đó thanh toán nhanh hơn và phí dịch vụ cũng giảm bớt!

Giao dịch giao sau tại sàn giao dịch

Giao dịch IOU trên các sàn giao dịch dùng để nói về các đồng tiền chưa được niêm yết trên sàn.

Tiền chưa niêm yết nếu đúng ra sẽ không được trao đổi vì vẫn chưa có vật thật, nhưng việc mua IOU mang lại cho bạn quyền nhận ICO Token sau khi nó được niêm yết.

Vì IOU do sàn giao dịch phát hành, nên bạn buộc phải tin tưởng vào vốn của sàn giao dịch đó. Ngoài ra, trong nhiều trường hợp giá thường được đưa ra cao hơn ICO.

Ưu điểm của IOU

Giảm bớt thời gian giao dịch!

Không phải bản thân IOU có những ưu điểm mà ưu điểm có thể sẽ sinh ra tùy thuộc vào cách sử dụng IOU.

Chẳng hạn, chúng ta hãy lấy Ripple đã giới thiệu trước đó làm ví dụ. Tiền ảo thông thường sẽ thực hiện Mining bằng cách lưu lại Transaction trên Blockchain rồi phê duyệt nó, nhằm di chuyển hiện vật (ở đây chính là đồng tiền) qua lại giữa các địa chỉ.

Mining sẽ tốn cả chi phí cho Miner và thời gian thanh toán vì nó đòi hỏi công sức và thời gian. So với việc chuyển tiền trong Bitcoin thông thường mất 10 phút, Ripple có thể gửi tiền chỉ trong vài giây.

Sử dụng IOU theo cách này có thể giảm bớt các giao dịch hiện vật tốn kém, có thể rút ngắn thời gian cũng như phí dịch vụ sẽ rẻ hơn!

Nhược điểm của IOU

Số dư có thể bằng 0?

Cho dù bạn có sở hữu IOU, bạn cũng không có “hiện vật”, vì vậy giá trị của IOU có thể bằng 0 nếu như nhà phát hành IOU không có vốn trong tay.

Chẳng hạn, giả sử bạn gửi 4 triệu đồng vào ngân hàng. Khi bạn gửi tiền, tài khoản ngân hàng của bạn sẽ hiển thị “4 triệu đồng”, nhưng chính xác là 4 triệu đồng có trong ATM của ngân hàng (sau đó được chuyển đến ngân khố của ngân hàng).

“4 triệu đồng” được hiển thị chính là IOU, và một lúc nào đó, khi rút 4 triệu đồng từ tài khoản, IOU sẽ bị hủy và 4 triệu đồng sẽ được rút ra từ ATM. Tuy nhiên, “4 triệu đồng” hiển thị trong số dư đó đương nhiên sẽ không rút ra được nếu không có trên 4 triệu đồng trong ATM.

Chẳng may, ATM của ngân hàng và tiền vốn trong ngân khố trở nên cực kỳ ít, khi đó IOU mà bạn đang sở hữu (= số dư) sẽ là những con số vô nghĩa. Sự việc giống như thế này thực tế đã từng xảy ra trên sàn giao dịch, chính là trường hợp Mt.GOX.

Hơn nữa, người ta gọi trường hợp nhà phát hành IOU không đủ vốn dẫn đến khả năng IOU bạn đang sở hữu không có giá trị là Counterparty Risk (rủi ro đối tác). Cần phải hiểu kỹ mức độ đáng tin cậy của Gateway, sau khi cân nhắc về Counterparty Risk.

Rủi ro về gian lận

Như đã đề cập ở trên, giá trị của IOU nằm trong hệ thống quản lý tập trung được đảm bảo bởi nhà phát hành là Gateway, ngoài rủi ro về đối tác (Counterparty Risk), cũng có những rủi ro khác như là việc Gateway sẽ phát hành IOU với nội dung mà đáng ra không được phát hành.

Bởi vì việc tạo IOU, một chỉ thị để viết lại số dư, đều do Gateway thực hiện, nên Gateway có thể tự do tăng giảm số dư của người dùng.

Nếu hệ thống xử lý một lượng tiền rất lớn, việc gian lận ở mức độ nào đó e rằng sẽ không được phát giác, và vì bản thân lượng tiền ảo được sử dụng trong hệ thống không hề tăng lên do vậy dần dần sẽ phát sinh những chênh lệch bên trong đó.

Trong mọi trường hợp, có thể nói điều này gây bất lợi cho người dùng, và có thể coi việc phải hoàn toàn tin tưởng vào hệ thống quản lý tập trung Gateway là một nhược điểm.

 


Kết luận

Các bạn thấy thế nào? Trong lần này, chúng tôi đã giới thiệu về hệ thống IOU được dùng trong thanh toán.

Đây cũng là một phương thức được sử dụng trong các tài khoản ngân hàng quen thuộc hay cho đồng tiền nổi tiếng là Ripple…, nên rất có thể trong tương lai sẽ có nhiều đồng tiền sử dụng IOU hơn.

Nắm rõ các cơ chế của giao dịch là một điều rất cần thiết, vì vậy hãy chắc chắn các bạn đã nhớ kỹ ưu và nhược điểm của nó nhé!

Đăng ký theo dõi Cộng Đồng Coinstar để cập nhật nhanh nhất thông tin Tiền ảo: