2020/01/22
Blockchain

Off chain là gì? Giải thích về ý nghĩa, cơ cấu, ví dụ thực tiễn cũng như vấn đề hiện nay cho người mới bắt đầu

Các bạn đã nắm được thông tin về “Off chain” chủ đề thường xuất hiện khi nhắc tới các loại tiền tệ ảo như bitcoin chưa?

Hẳn là có nhiều người vẫn hiểu sai về thuật ngữ này, ý nghĩa của nó không phải là “Những Chain ngoại trừ Blockchain” đâu các bạn ạ.

​Ở bài viết này chúng tôi sẽ giải thích tới các bạn một cách dễ hiểu về khái niệm, ý nghĩa, cơ chế hoạt động, ưu điểm, cách sử dụng cũng như các vấn đề của Off chain.

Off chain được xem là Bitcoin 2.0 của thời nay, nó là khái niệm không thể thiếu trong công nghệ tiền ảo thế hệ tiếp theo.

Hiện tại BINANCE đang là một trong những sàn giao dịch tiền ảo lớn nhất thế giới với khối lượng giao dịch lớn, chi phí giao dịch rẻ và thường xuyên ra các chương trình ưu đãi hỗ trợ các trader giao dịch. 

Đăng ký ngay để nhận ngay ưu đãi:


Sự khác biệt giữa Offchain và Onchain

Off chain thường được nhắc đến với tên gọi “giao dịch Off chain” là những “giao dịch được thực hiện bên ngoài blockchain”. Vì thế, nó không ám chỉ cụ thể về mạng lưới network cũng như kỹ thuật đặc thù nào.

Thông thường, khi bạn định gửi tiền vào ví (wallet) từ các sàn giao dịch, thì transaction sẽ được gửi đi để xác nhận giao dịch trên mạng lưới tiền ảo, thời điểm giao dịch này được ghi lại trên Blockchain thì lúc đó xem như giao dịch được hoàn thành. Những giao dịch tương tự như vậy được gọi là Onchain”.

Với giao dịch Onchain, toàn bộ những giao dịch gửi tiền sẽ được ghi lại trên Blockchain.

Ngược lại với giao dịch Onchain khi toàn bộ thông tin giao dịch được ghi chép lại trên Blockchain thì giao dịch Offchain là những giao dịch được thực hiện bên ngoài Blockchain. Cơ chế hoạt động và mục đích của giao dịch này sẽ được đề cập dưới đây nhưng có nhiều loại cơ chế khác nhau, cũng như trong nhiều trường hợp không hẳn là nó sẽ tạo ra Blockchain riêng biệt.

Cơ chế của Offchain

Biểu đồ trên thể hiện mối quan hệ giữa giao dịch Offchain và Blockchain. (Tuy vậy tùy theo mỗi loại giao dịch Offchain mà các thành phần tạo nên giao dịch sẽ khác nhau nên không thể hiển thị hết trong 1 hình minh họa).

Tuy nhiên chúng đều có các điểm chung dưới đây.

  1. Duy trì số coin có ở Blockchain chính (Mainchain) để phục vụ việc giao dịch Offchain (hay còn gọi là Tiền cọc)
  2. Lặp đi lặp lại các giao dịch bằng Offchain
  3. Chỉ ghi lại kết quả cuối cùng lên Mainchain

Nếu bước thứ nhất không được tiến hành thì người ta có thể sử dụng những đồng tiền không thực sự tồn tại và thực hiện nhiều giao dịch Off chain cùng lúc.

Như hình minh họa trên thì các giao dịch Off chain chỉ được thực hiện 2 lần, nhưng trong thực tế dù nó diễn ra nhiều lần hơn đi nữa (cứ mỗi giây 1 lần) thì số lần được ghi lại trên blockchain cuối cùng cũng không hề bị thay đổi. Đây chính là lý do chủ yếu nhất khiến Off chain được sử dụng.

Sự khác biệt với Sidechain

Sidechain là một thuật ngữ tương tự với Off chain. Sidechain và Off chain thường hay được nhắc đến cùng nhau, nhưng các bạn hãy chú ý rằng đây là 2 việc hoàn toàn khác nhau.

Off chain là khái niệm “ngược lại với On chain, chỉ những giao dịch không được ghi lại trên Mainchain”. Ngược lại Sidechain ám chỉ những Blockchain phân nhánh từ Mainchain, hỗ trợ cho hoạt động của Maichain và áp dụng hệ thống riêng biệt.

Tuy có mục đích giống nhau nhưng thực tế lại là 2 điều hoàn toàn khác nhau.

Mục đích và ưu điểm của Off chain​​

Đến đây chắc hẳn mọi người đã hiểu về khái niệm Off chain rồi. Sau đây chúng tôi sẽ tiếp tục giải thích tại sao Off chain lại cần thiết đến như thế, dựa trên những vấn đề mà Bitcoin đang đối mặt ở hiện tại.

Như đã trình bày ở phần cơ chế hoạt động, ưu điểm cơ bản nhất của Off chain chính là có thể giúp giảm 1 lượng lớn số lần được ghi lại trên Blockchain.

Giải quyết được vấn đề về khả năng mở rộng

Việc này được thực hiện để giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng, cụ thể là việc tắc nghẽn chuyển tiền do số lượng giao dịch transaction quá nhiều so với kích thước của block và tốc độ khai thác”.

Đối với những loại tiền ảo được nhiều người biết đến và có quy mô lớn thì khả năng mở rộng này thật sự rất cần thiết. Ngay cả với Bitcoin và Ethereum thì vấn đề về khả năng mở rộng này cũng rất được chú trọng.

Về Bitcoin cash, nhờ vào việc mở rộng kích thước của Block thông qua việc Hard Folk nên số giao dịch có thể được chấp nhận trong mỗi lần khai thác cũng sẽ tăng lên, giúp giải quyết được vấn đề về khả năng mở rộng..

Việc mở rộng kích thước Block theo cảm nhận trực quan thì rất dễ hiểu, nhưng nó chỉ là cách giải quyết tạm thời, vì cách làm này có 1 vấn đề là dung lượng của Blockchain được tăng thêm nên cũng khiến cho việc lưu trữ thông tin thêm khó khăn hơn.

Để giải quyết vấn đề này, những dự án như Lightning Network nhằm thực hiện giao dịch Offchain đang sử dụng phương pháp tóm gọn tối đa từ đó giảm thiểu số lượng các Transaction.

Nhờ đó số giao dịch transaction giảm xuống, nên dù kích thước block vẫn giữ nguyên nhưng thực tế nhiều giao dịch ngầm vẫn có thể được diễn ra.

Cắt giảm phần lớn phí dịch vụ

Mining là yếu tố quan trọng giữ tính bảo mật cho mạng lưới, tạo ra giá trị cho Bitcoin.

Thù lao cho các thợ đào cho việc khai thác sẽ được tính như sau: “Phần mới được phát hành + Phí dịch vụ được cộng thêm vào mỗi giao dịch”.

Những phần mới được phát hành thì sẽ được quyết định sẵn 1 cách tự động. Nhưng phần phí dịch vụ được tính thêm vào mỗi lần giao dịch là phần để trả cho các thợ đào ưu tiên mining giao dịch của bạn trước, nên tùy từng trường hợp mà phần phí này có thể tăng lên.

Trái với số lần nhập vào Block, nếu số lượng giao dịch tăng nhanh thì chỉ những giao dịch trả lệ phí cao mới được xét duyệt. Ví dụ, vào giữa tháng 12 năm 2017 nếu bạn không trả hơn 600,000‬VND lệ phí giao dịch thì sẽ xảy ra tình trạng không thể đào (mining). Nếu bạn phải tốn những 600,000‬VND để gửi đi 20000VND thì xét về mặt kinh tế sẽ không hề có lợi chút nào.

Vấn đề này có thể được giải quyết bằng Offchain. Với cơ chế như đã trình bày trên, giao dịch thông qua Offchain chỉ ghi lại lần giao dịch đầu tiên và cuối cùng lên Blockchain bất kể số lần giao dịch trên Offchain.

Do đó, nếu so với việc giao dịch trên Onchain được ghi lại với mỗi lần giao dịch thì với Offchain ta có thể giảm được lượng lớn phí dịch vụ.

Thực hiện giao dịch tốc độ cao

Với giao dịch trên Onchain nếu mỗi giao dịch (transaction) chưa được ghi lại trên Blockchain thì giao dịch vẫn sẽ được xem là chưa hoàn tất và tiền sẽ không thể được chuyển đi. Ngược lại, với giao dịch Offchain, vì không có bước đào (mining) nên tiền có thể được gửi đi trong chớp mắt.

Tất nhiên, tuy là việc ghi lại thông tin lên Blockchain thường chậm hơn, nhưng nếu gửi trong phạm vi mạng lưới Offchain thì bạn có thể gửi tiền đi nhiều lần với tốc độ cao.

​Ví dụ về việc sử dụng Off chain

Như đã trình bày ở trên Off chain “là công nghệ thực hiện giao dịch ngoài (off) Chain , từ đó làm giảm số lần ghi lên Blockchain”. Vì thế, tùy vào mục đích và trường hợp mà mô hình này cũng khác nhau.

Ở đây chúng tôi sẽ đưa ra một số ví dụ về các ứng dụng của công nghệ Offchain.

​Giao dịch tại sàn giao dịch tiền ảo

Giao dịch Off chain được dùng để thực hiện các giao dịch tại sàn giao dịch tiền ảo như mua, trao đổi hoặc bán Bitcoin.

Ví dụ, trong trường hợp chỉ giao dịch trên Onchain, bạn mua vào Bitcoin bằng tiền yên, khi bạn cần bán chúng ra thì phải đợi có sự chấp thuận nhờ vào việc khai thác (mining), nếu trong lúc đó giá cả thị trường có sự thay đổi lớn thì có thể bạn sẽ bị bỏ lỡ cơ hội giao dịch.

Để tránh trường hợp đó xảy ra, thì người ta sẽ lưu lại dữ liệu tiền được chuyển trong mạng lưới nội bộ sàn giao dịch và quản lý Off chain, còn sự luân chuyển của tiền thật sẽ được ghi ngầm lại trên Blockchain.

Vì thế, nếu các bạn thực hiện giao dịch với người khác trong cùng 1 sàn giao dịch thì bạn có thể thực hiện việc mua bán 1 cách nhanh chóng..

Lightning network

Lightning Network- một mạng lưới hiện đang gây được nhiều chú ý, là mạng lưới sử dụng kỹ thuật Off chain nổi tiếng nhất.

Mạng lưới này được phát triển nhằm giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng của Bitcoin, cũng như hiện thực hóa việc thanh toán vi mô (micropayment).

Điểm đặc trưng của Lightning Network là nó chỉ tồn tại để trợ giúp cho mạng chính.

Mạng lưới này không tạo ra nơi tập quyền trung tâm nào cả, mà chỉ nhằm mục đích xây dựng mạng lưới phi tập trung như Bitcoin, và phục vụ giao dịch tiền ảo.

​Raiden Network

Nếu Lightning Network là công nghệ Offchain thích hợp nhất dành cho Bitcoin thì Raiden Network thích hợp nhất cho Ethereum.

Raiden Network cũng giống như Lightning Network, là dự án mang đến khả năng giải quyết vấn đề mở rộng cho Ethereum.

Điểm khác biệt nhất giữa 2 mạng lưới này là việc phát hành Token riêng biệt có tên là RDN và tổ chức ICO. RDN được sử dụng để trả phí cho việc sử dụng dịch vụ Raiden Network, nhưng nó lại nhận nhiều phê phán từ người sáng lập ra Ethereum.

​Nhược điểm và điểm hạn chế của Off chain

Đến đây, chắc hản có người sẽ băn khoăn rằng “Vậy thì đâu cần đến Blockchain chính nữa?”. Tuy nhiên, điều này chưa hẳn là đúng.

Giao dịch Off chain dù sao cũng chỉ là để hỗ trợ cho các giao dịch Onchain.

Chỉ riêng 1 mình công nghệ Offchain thì không thể đạt được việc phi tập trung hóa mạng lưới và chỉ quản lý ngang hàng P2P – vốn là lý do chính người ta đã tạo ra Bitcoin

Sau đây chúng tôi sẽ giải thích thêm về điểm hạn chế và nhược điểm của Offchain.

Độ bảo mật không cao

Giao dịch Offchain khác với giao dịch Onchain ở điểm: việc giao dịch được thực hiện khi tạm thời ngắt kết nối với Blockchain. Do đó, trong quá trình chuyển tiền ta sẽ dễ bị tấn công.

Có thể nói rằng Onchain thì khá bất tiện trong việc sử dụng. Tuy nhiên, chính vì bất tiện và tốc độ giao dịch chậm nên có thể lưu trữ tiền tệ offline, việc khai thác cũng ổn định do đó tính bảo mật cũng được tăng cường cao.

Vì Offchain không phải là công cụ hoàn hảo có thể làm được mọi thứ mà đây là công cụ người dùng sử dụng để hoàn thiện những điểm hạn chế của Onchain.

Có thể nói rằng đây là sự đánh đổi giữa tính tiện lợi và độ bảo mật.

Giao dịch có thể chuyển thành Black Box

Khi mua tiền ảo tại sàn giao dịch, chắc hẳn có ít người đã từng kiểm tra xem chúng đã được ghi lại ở Transaction nào trên Blcokchain.

Khi tiến hành giao dịch ở Offchain, ta khó có thể dễ dàng nắm được được cơ chế hoạt động của nó ra sao, hay người khác thực hiện giao dịch như thế nào.

Vì thế không giống như Onchian, với giao dịch Offchain việc giám sát lẫn nhau sẽ khó hơn.

​Tập quyền trung tâm

Ở phần trước chúng tôi đã giới thiệu 1 số ví dụ dễ hiểu về Off chain là các giao dịch được thực hiện tại sàn giao dịch tiền ảo.

Tuy nhiên các giao dịch Off chain tùy trường hợp mà có những mạng lưới khép kín được hoàn toàn quản lý bởi 1 bộ phận người quản lý. Với những sàn giao dịch này, ở bên trong sẽ xuất hiện sự tập quyền trung tâm.

Điều này không chỉ giới hạn ở phạm vi sàn giao dịch. Ví dụ như những mô hình mạng lưới Off chain phi tập trung như Lightning Network sẽ luôn đi kèm với rủi ro về việc trở nên tập quyền trung tâm. Khi chỉ một bộ phận Node được thường xuyên sử dụng như hub thì mức độ phụ thuộc của những Node đó sẽ tăng lên, và trở thành một trung gian mang quan trọng.

Trong trường hợp giao dịch Onchain, do những Node dùng để giao dịch được tách ra khỏi những Node để khai thác, do đó vị trí bình đẳng được duy trì giữa các Node giao dịch. Tuy nhiên, nếu việc tập quyền trung tâm của hub được tiếp diễn, thì sức ảnh hưởng của người có quyền hạn sẽ hiển nhiên trở nên lớn hơn, do đó có thể xảy ra sự thiên vị bất bình đẳng trong các quyết định của cộng đồng.

 


Tổng kết

Trên đây chúng tôi đã giải thích về thuật ngữ “Off chain” – vốn là 1 thuật ngữ khó định nghĩa cũng như khó diễn giải.

Hiện nay, công nghệ Off chain đang được phát triển rất mạnh mẽ ví dụ như mạng lưới Lightning Network.

Đây là thuật ngữ mà các bạn hẳn nên chú ý tới để hiểu được cặn kẽ những hệ thống có thể trở nên phổ biến trong tương lai, cũng như đánh giá đúng các dự án về tiền ảo.