2020/02/05
Cryptocurrency-related

Khóa công khai và khóa cá nhân của tiền ảo là gì? Giải thích chi tiết về cơ cấu và phương pháp quản lý!

“Khóa công khai- khóa cá nhân là gì?” “Tại sao lại có 2 loại khóa đó?” Bạn đã bao giờ có thắc mắc như vậy chưa?

Nếu đọc bài viết này, bạn sẽ có thể nắm bắt được những thông tin cơ bản về khóa công khai và khóa cá nhân. Nếu nghĩ theo cách thông thường thì 1 chìa khóa sẽ tương ứng với một ổ khóa.

Tuy nhiên, 2 loại khóa được sử dụng trong giao dịch tiền ảo thì có bản chất hoàn toàn khác nhau. Việc có 2 loại khóa có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc bảo mật thông tin.

Hình ảnh của chiếc chìa khóa thông thường có lẽ sẽ là một trở ngại trong việc tìm hiểu về khóa công khai và khóa cá nhân. Tôi hy vọng bạn đọc tạm thời bỏ hình ảnh đó sang một bên khi đọc bài viết này để việc tìm hiểu hiệu quả hơn.

Khóa công khai- khóa cá nhân của tiền ảo là gì?

Khóa công khai

Khóa công khai, nói chung là khóa được công khai, và được tạo ra từ khóa cá nhân mà sẽ được giải thích trong phần sau. Quy trình như sau: khóa cá nhân→khóa công khai→địa chỉ. Khóa công khai và địa chỉ thường được coi là giống nhau nhưng hãy chú ý rằng chúng là những khái niệm khác nhau.

Nếu so sánh với tài khoản ngân hàng thì địa chỉ chính là số tài khoản. Ví dụ, người A gửi cho người B 1 BTC. Để nhận được 1 BTC thì người B chỉ cần cung cấp địa chỉ của mình cho người A là được. Trong giao dịch này không yêu cầu khóa cá nhân hay khóa công khai của người B. Cơ chế hoạt động của nó giống với giao dịch ngân hàng hiện nay.

 

Mặt khác, khóa công khai cũng được sử dụng để xác minh giao dịch. Nói cách khác, nhờ khóa công khai, chúng ta có thể kiểm tra xem nội dung giao dịch có thực sự chính xác hay không.

Ở ví dụ nêu trên, nếu sử dụng khóa công khai của người A thì ai cũng có thể xác nhận được rằng “Người A sử dụng khóa cá nhân của mình để gửi tiền”, “Số tiền được gửi đi vẫn là 1 BTC”, “Được gửi đến địa chỉ của người B”.

Việc tạo ra khóa công khai từ khóa cá nhân thì tương đối dễ nhưng việc tìm ra khóa cá nhân ban đầu từ khóa công khai thì cực kỳ khó. Không có cách nào sử dụng phương thức mã hóa này để tạo ra khóa cá nhân từ khóa công khai.

Tính chất một chiều này rất quan trọng. Trong những năm 1960, vì vẫn chưa tìm ra được thuật toán mang tính một chiều nên phương thức mã hóa khóa công khai và khóa cá nhân vẫn ở giai đoạn lý thuyết. Tuy nhiên, việc phát hiện ra một thuật toán thỏa mãn các điều kiện đã kích hoạt phương thức mã hóa hai loại khóa như hiện tại.

Dù người khác biết khóa công khai của bạn đi chăng nữa thì cũng không có nghĩa là tiền của bạn sẽ bị đánh cắp.

​Khóa cá nhân

Khóa cá nhân là chuỗi ký tự được đặt ngẫu nhiên khi bắt đầu giao dịch tiền ảo và đóng vai trò giống như giấy chứng minh nhân dân trong không gian kỹ thuật số.

Các ký tự chữ và số được xác định ngẫu nhiên như “7rf8d38ud23j49fj3kdi5m4b73g487jdo8w20kfm6i1”. Khi gửi 1 BTC từ người A đến người B thì người A phải sử dụng khóa cá nhân của anh ấy. Vì bạn chỉ có thể gửi tiền ảo của mình bằng cách sử dụng khóa cá nhân nên có thể nói đó là chìa khóa để mở két sắt của bạn.

Khóa cá nhân là thứ duy nhất có thể chứng minh quyền sở hữu tiền của bạn, vì thế nếu lỡ bị đánh cắp khóa cá nhận thì tất cả tiền của bạn đều có thể bị thao tác. Vì vậy, đúng như cái tên, nó là một “bí mật”.

Chúng tôi sẽ chỉ ra nhiều lần như dưới đây nhưng bạn tuyệt đối không được cho người khác biết.

​Chữ ký điện tử

Chữ ký điện tử là việc sử dụng khóa cá nhân để ký tên khi thực hiện một giao dịch nào đó. Trong ví dụ đã nêu ở trước, việc “người A sử dụng khóa cá nhân” giống với việc “người A sử dụng khóa cá nhân để ký tên”. Trong chữ ký điện tử, khóa cá nhân là khóa được dùng để mã hóa, khóa công khai là khóa được dùng để giải mã.

Nói chung, có thể xác minh giao dịch đó bằng cách ký tên (tạo mật mã) bằng khóa cá nhân và giải mã chữ ký điện tử bằng khóa công khai.

​Mật khẩu khôi phục

Như đã giải thích ở trên, khóa cá nhân là chuỗi các ký tự chữ và số được đặt ngẫu nhiên, vì vậy nó là một chuỗi ký tự rất phức tạp. Chuỗi ký tự phức tạp này được chuyển đổi thành 10 – 20 từ, và đó là mật khẩu khôi phục.

Bạn sẽ sử dụng mật khẩu này khi bạn mất khóa cá nhân ví dụ như khi mất điện thoại chẳng hạn. Ví dụ như, “cat bread treasure trip head book room train good chair…”. Nếu bạn lỡ làm mất cả khóa cá nhân và mật khẩu khôi phục thì tài sản trong ví đó sẽ không thể sử dụng được nữa. Vì thế hãy lưu trữ nó thật cẩn thận.

​Những điều cần chú ý khi quản lý khóa cá nhân!

​Nếu bạn so sánh với tài khoản ngân hàng thì khóa cá nhân chính là số pin. Trong trường hợp khóa cá nhân của bạn bị người khác biết được thì họ có thể rút hoặc gửi tiền trong tài khoản của bạn. Khóa công khai thì ai biết cũng được nhưng khóa cá nhân thì tuyệt đối không được để bất kỳ ai khác biết.

Không được để mất khóa cá nhân. Nếu làm mất thì bạn sẽ không thể sử dụng tiền trong tài khoản. Hãy lưu trữ ở nơi bạn cảm thấy chắc chắn nhất.

​Phương pháp quản lý khóa cá nhân?

​​Có 2 cách chính để quản lý khóa cá nhân.

Sở giao dịch

Nếu bạn nghĩ rằng “Mình không thể tự quản lý khóa cá nhân” thì bạn có thể gửi nó cho sở giao dịch. Bạn không cần phải tự quản lý nhưng khi sở giao dịch bị tấn công thì vẫn có khả năng là khóa cá nhân của bạn sẽ bị đánh cắp.

Ví tiền điện tử

Đây là ví dùng để quản lý tiền ảo. Mặc dù bạn cần phải tự quản lý nó nhưng tùy vào loại ví điện tử mà bạn cũng có thể quản lý ngoại tuyến và tính an toàn rất cao. Dưới đây là các loại ví điện tử.

Hardware Wallet

Đây là một loại ví lưu trữ khóa cá nhân bằng USB. Ví được khuyên dùng là ví Ledger nano S.

Desktop Wallet

Đây là loại ví phổ biến nhất có thể truy cập từ máy tính!

Mobile Wallet

​Đây là ví có thể truy cập từ điện thoại thông minh và dễ sử dụng nhất!

​Paper Wallet

Đây là loại ví có dạng lưu trữ khóa cá nhân trên giấy và an toàn nhất!

 


Tổng kết

Có 2 điểm quan trọng như sau.

Thứ nhất, phải lưu trữ khóa cá nhân cẩn thận. Khóa công khai là thông tin được chia sẻ với mọi người, dù bị người khác biết thì cũng không có vấn đề gì. Ngược lại, khóa cá nhân là phương tiện duy nhất để thao tác tiền trong ví nên không được để người khác biết.

Thứ hai, khóa công khai có thể được sử dụng để xác minh các giao dịch điện tử. Việc xác minh có thể được thực hiện bằng cách dùng khóa công khai để giải mã chữ ký điện tử đã được tạo ra từ khóa cá nhân.

Bạn hãy chọn một sở giao dịch hoặc ví tiền điện tử phù hợp với mình và hãy cố gắng quản lý khóa cá nhân một cách hợp lý.